Nósanna Imeachta

 

Is í an Chomhairle Ealaíon a chinntíonn an líon is mó ar féidir a bheith ina gcomhaltaí d’Aosdána. 250 an t-uasmhéid faoi láthair.

Is ar ainmniú duine de na comhaltaí agus le vótaí na gcomhaltaí a cheaptar baill nua Aosdána. Ní féidir le duine cur isteach ar bhallraíocht. Tá trí chéim sa phróiseas ainmniúcháin agus toghcháin.  Ní mór do dhuine a bheith ina (h)ealaíontóir ag saothrú in aon disciplín chruthaíoch agus cnuasach suntasach saothair a bheith cruthaithe aige/aici le bheith ina c(h)omhalta d’Aosdána agus lena chois sin ní mór dó/di a bheith ina (h)Éireannach nó ag cur faoi/fúithi in Éirinn ar feadh cúig bliana ar a laghad.

Tá trí chéim sa phróiseas toghcháin Tá sé socraithe ag an gComhairle Ealaíon nach féidir níos mó ná 250 comhalta a bheith in Aosdána, agus nach féidir breis agus deichniúr gcomhalta nua a cheapadh in aon bhliain faoi leith, mar aon le comhaltaí breise chun na folúntais a líonadh a tharla de bharr bás nó éirí as comhaltaí.  Glactar le hailtirí agus le córagrafadóirí mar chomhaltaí anois.

Tá sé de dhualgas ar na comhaltaí fáil amach faoin obair atá ar siúl ag na hiarrthóirí atá le toghadh agus bítear ag súil go nglacfaidh siad páirt ghníomhach i ngach chéim den chóras toghchánaíochta. 

Céim 1

Féadfaidh aon chomhalta ealaíontóir a ainmniú le bheith ina b(h)all d’Aosdána. Ní mór do chomhalta eile cuidiú leis an moladh seo. Níl aon teorainn le líon na n-ealaíontóirí ar féidir le comhalta a ainmniú nó cuidiú lena n-ainmniúcháin.  Ba chóir don bheirt ealaíontóir a dhéanann an moladh scríobh chuig an gCláraitheoir ag insint go bhfuil siad cinnte dearfa de gur dhuine oiriúnach é/í an té atá á (h)ainmniú acu le bheith ina c(h)omhalta, agus léirmheas criticiúil pearsanta a thabhairt ar obair an ealaíontóra sin mar thacaíocht leis an ainmniúchán sin.  Ní leor liostaí saothair agus curriculum vitae a thabhairt agus ní leor léirmheasanna le tríú pháirtithe ach oiread.  Ní ghlacann Aosdána le hiarratais gan iarradh ar son ballraíochta. Níl sé ceadaithe ag iarrthóirí stocaireacht d’aon sórt a dhéanamh. 

Déanann Toscairí Aosdána na hainmniúcháin a fhaightear a nótáil agus déanann siad cinnte gur sásaíodh téarmaí an chórais ainmniúcháin sula dtéann siad ar aghaidh go dtí an chéad chéim eile.  Tá sé de dhualgas ar an ainmneoir seoladh poist agus uimhir teileafóin a sholáthar don Chláraitheoir ag a bhféadfar dul i dteagmháil leis an té a ainmníodh má ghlactar lena (h)ainmniúchán.  Tá sé seo tábhachtach chun go mbeidh an té a ainmníodh in ann glacadh leis mar ainmniúchán.  Mura nglacann bíonn deireadh lena (h)ainmniúchán. 

Iarrann an Cláraitheoir admháil i scríbhinn ón iarrthóir go bhfuil sé/sí ag glacadh leis an ainmniúchán agus iarrann an Cláraitheoir faisnéis faoi na háiteanna inar féidir saothar an iarrthóra a fheiceáil – i mbailiúcháin phríobháideacha nó i leabharlanna, mar shampla, agus más oiriúnach é iarrtar cáipéisí bainteacha nó ábhair a d’fhéadfadh comhaltaí Aosdána iad a scrúdú ag oifigí na Comhairle Ealaíon nó ar a láithreán gréasáin.

Céim 2

Nuair a bhíonn an chéim ainmniúcháin thart seoltar liostaí na n-iarrthóirí mar aon le faisnéis bhainteach faona gcuid oibre chuig comhaltaí sna ndisciplíní ealaíne faoi leith chun go bhféadfaidh siad vótáil a dhéanamh orthu.  Is iad ainmneacha na n-iarrthóirí sin a nglacann formhór na gcomhaltaí a vótálann i mballóidí na ndisciplíní éagsúla leo a chuirtear ar aghaidh chuig an Tionól Ginearálta. Caithfear na páipéir bhallóide sa trí dhisciplín a seoladh ar ais roimh dháta sonraithe agus iad chomhlánaithe i gceart.  Is é/í an Cláraitheoir a dhéanann na páipéir bhallóide sa dara chéim a chomhaireamh agus ainmníonn an Toscaireacht ball d’Aosdána mar scrúdanóir.  Is é 55% de na vótaí “Tá” a fhaightear roimh an dáta sainithe an cuóta atá riachtanach chun iarrthóir in aon disciplín a thoghadh agus go cuirfear a (h)ainm ar aghaidh go dtí an Tionóil Ghinearálta. 

Téann an Cláraitheoir i dteagmháil leis na hainmneoirí agus leis na hiarrthóirí nuair a chríochnaítear an chéim seo agus chun an toradh a insint dóibh.

Céim 3

Tugtar faisnéis bhainteach chuig gach comhalta roimh an Tionól Ginearálta faoi gach iarrthóir i ngach disciplín sa toghchán. 

Bíonn deis ag gach ainmneoir ag an Tionól Ginearálta a (h)iarrthóir(í) féin a mholadh.  Ní féidir ach aitheasc amháin den sórt a thabhairt faoi iarrthóir ar bith.  Mura mbíonn an moltóir i láthair féadfaidh an cuiditheoir labhairt ar son an té a ainmníodh.  Má tharlaíonn sé go bhfuil an moltóir agus an cuiditheoir as láthair cuirfear an t-ainmniúchán sin siar go dtí an chéad Thionól Ginearálta eile, ós rud é go bhfuil tacaíocht na discipline faighte aige, agus féadfaidh na hainmneoirí céanna nó ainmneoirí eile é a mholadh arís le cead an iarrthóra. 

Cuirtear páipéar timpeall ag an Tionól Ginearálta ar a bhfuil liosta ainmneacha na n-iarrthóirí don toghchán.  Fógraítear ansin go bhfuil na hiarrthóirí a fhaigheann móramh simplí (50% de na vótaí a tugadh mar aon le vóta breise amháin) tofa le haghaidh na n-ionad atá ar fáil. Déantar é sin ord íslitheach de réir líon na vótaí aontachta go dtí go líontar na hionaid go léir.  Má tharlaíonn sé go bhfuil an oiread céanna vótaí ag iarrthóirí don áit dheireanach déantar vótáil arís láithreach. Má bhíonn an toradh céanna air cuirtear ar chrainn é.  Cuirtear ainmneacha na n-iarrthóirí ar theip orthu ina leithéid de bhallóid réitigh ar aghaidh lena gcead go dtí an chéad Thionól Ghinearálta eile. 

Má tharlaíonn sé nach féidir le comhaltaí a bheith i láthair ag an Tionól Ginearálta de bharr breoiteachta nó toisc gur ghá dóibh a bheith lasmuigh d’Éirinn ag an am féadfaidh siad vótaí poist a iarradh ar na Toscairí. Beidh a leithéid de vótaí faoi rún. 

Fógraítear ainmneacha na n-iarrthóirí ar éirigh leo roimh dheireadh an chruinnithe agus cuireann an Cláraitheoir na h-iarrthóirí féin ar an eolas a luaithe agus is féidir.  Téann an Cláraitheoir i dteagmháil leis na hiarrthóirí nár éirigh leo freisin ag iarradh a gcead a n-ainmneacha a chur ar aghaidh go dtí an chéad Thionól Ghinearálta eile. 

Ós rud é gur mó go minic líon na n-iarrthóirí ar bhallraíocht ná líon na bhfolúntas atá ann, agus chun nach mbeadh sé riachtanach iarrthóirí ar éirigh leo i gcéimeanna a haon agus a dó a athainmniú arís, déantar na hiarrthóirí sin a athainmniú sa ghnáthchúrsa le haghaidh céim a trí san dá Thionól Ghinearálta ina dhiaidh sin.  Chuige seo ní mór do na hiarrthóirí agus a n-ainmneoirí aontú go ndéanfar é sin (nó murar féidir é sin, go ndéanfadh duine nó beirt dá n-ainmneoirí bunaidh aontú leis, nó go ndéanfadh comhalta nó beirt chomhaltaí eile iad a mholadh agus a cuidiú lena n-ainmniúchán). 

Bíonn ealaíontóir ina b(h)all d’Aosdána ón am a thoghtar é/í go dtí go dtugann sé/sí ráiteas i scríbhinn do na Toscairí ag rá go bhfuil sé/sí ag éirí as. 

Go Barr an Leathanaigh